سواپ چیست؟| نرخ بهره شبانه در فارکس
سواپ چیست؟
یکی از مفاهیم مهم در بازار فارکس که در میزان سود و ضرر تریدر فارکس مؤثر است، سواپ (Swap) یا نرخ بهره شبانه هست. این مفهوم به کارمزد یا اعتباری اشاره دارد که هنگام باز نگه داشتن یک معامله در طول شب به حساب معامله‌گر اضافه یا از آن کسر می‌شود. برای درک بهتر تصور کنید:
با تحلیل دقیق، وارد یک معامله در بازار فارکس می‌شوید. شرایط عالی است، قیمت‌ها مطابق پیش‌بینی شما حرکت می‌کنند و بعد از چند روز، 450 دلار سود به دست می‌آورید؛ اما زمانی که معامله را می‌بندید، متوجه می‌شوید که بخش زیادی از این مبلغ ناپدید شده است! چه اتفاقی افتاده؟
اینجاست که سواپ یا نرخ بهره شبانه خودش را نشان می‌دهد. بسیاری از معامله‌گران، به‌خصوص افراد تازه‌کار، آن را نادیده می‌گیرند. هر معامله‌گر موفقی می‌داند که سودآوری فقط به پیش‌بینی درست قیمت‌ها بستگی ندارد، بلکه مدیریت هزینه‌های معاملاتی هم اهمیت زیادی دارد. یکی از این هزینه‌ها که اغلب نادیده گرفته می‌شود، همان سوآپ است.
در این مقاله از تیم همیار فارکس، مفهوم سواپ، نحوه محاسبه آن و چگونگی مشاهده آن در نرم‌افزار متاتریدر را بررسی خواهیم کرد.
سواپ یا نرخ بهره شبانه چیست؟
سواپ، در واقع تفاوت نرخ بهره بین دو ارز در یک جفت ارز فارکس است که معامله‌گر هنگام نگه داشتن یک پوزیشن (خرید یا فروش) در پایان روز معاملاتی، پرداخت کرده یا دریافت می‌کند. به این لحظه «رول‌اور فارکس» (Forex rollover) گفته می‌شود که پایان یک روز معاملاتی و آغاز روز بعد را مشخص می‌کند. بانک‌های مرکزی هر کشور نرخ بهره مشخصی را برای ارز آن کشور تعیین می‌کنند و اختلاف این نرخ‌ها مبنای محاسبه سواپ در فارکس است.
به این مثال توجه کنید:
1- علیرضا در طول یک روز معاملاتی 30 معامله در جفت ارزهای فارکس، طلا در فارکس و … انجام می‌دهد اما تمامی معاملات خود را قبل از پایان روز کاری می‌بندد… با این تفاسیر هیچ سواپی، به هیچ کدام از معاملات علی تعلق نمی‌گیرد.
2- شیوه معامله گری آنا، سویینگ تریدینگ است؛ بنابراین ممکن است در هفته حداکثر دو یا سه معامله انجام دهد؛ اما از آنجایی که معامله ای در روز دوشنبه باز کرده (ساعت باز شدن معامله مهم نیست) تا روز پنج شنبه همچنان باز است. با آنکه تنها یک معامله انجام داده ولی به این معامله او به ازای هر شب باز بودن «سواپ معاملاتی» تعلق می‌گیرد.
البته در فارکس، هر یک معامله به معنای خرید یک ارز و فروش ارز دیگر است؛ بنابراین، معامله‌گر بسته به تفاوت نرخ بهره بین دو ارز، یا سواپ مثبت دریافت می‌کند (درآمد) یا سواپ منفی پرداخت می‌کند (هزینه).
نحوه کار سواپ در فارکس
سواپ به‌صورت خودکار توسط بروکرها اعمال می‌شود و میزان آن به نرخ بهره بانک‌های مرکزی و سیاست‌های بروکر فارکس بستگی دارد. بروکرهای فارکس برای معامله در بازار فارکس به شما امکان استفاده از اهرم یا لوریج می‌دهد؛ اما این اهرم (اعتبار) را از کجا آورده‌اند؟
بروکرهای فارکس، خودشان پولی که به شما به عنوان اهرم قرض می‌دهند را از بانک‌های مختلف وام می‌گیرد و در پایان هر روز کاری موظف به تسویه حساب‌های خود و پرداخت نرخ بهره به بانک‌هایی هستند که از آن وام گرفته‌اند؛ بنابراین این هزینه را تحت عنوان سواپ از شما می‌گیرند و به بانک پرداخت می‌کنند تازه کارمزد خود را نیز روی آن اعمال می‌کنند.
در نتیجه در پایان هر روز معاملاتی، بروکر میزان سواپ (تفاوت نرخ بهره + کارمزد بروکر) را برای معاملات باز محاسبه کرده و به حساب معامله‌گر اضافه یا از آن کسر می‌کند. سواپ می‌تواند در دو حالت رخ دهد:
- سواپ مثبت
- سواپ منفی
- سواپ مثبت: اگر ارزی که خریداری کرده‌اید نرخ بهره بالاتری نسبت به ارزی که فروخته‌اید داشته باشد، ممکن است مقداری سواپ مثبت دریافت کنید.
به عنوان مثال، فرض کنید نرخ بهره دلار آمریکا 5% و نرخ بهره ین ژاپن 0.1% باشد. اگر شما در جفت ارز USD/JPY موقعیت خرید (Long) داشته باشید، از آنجایی که دلار نرخ بهره بالاتری نسبت به ین دارد، ممکن است روزانه 2 دلار به ازای هر لات استاندارد (100,000 واحد) دریافت کنید.
- سواپ منفی: اگر ارزی که خریداری کرده‌اید نرخ بهره پایین‌تری نسبت به ارزی که فروخته‌اید داشته باشد، باید سواپ منفی پرداخت کنید.
برای مثال، اگر در جفت ارز EUR/USD موقعیت خرید (Long) داشته باشید و نرخ بهره یورو 3% و نرخ بهره دلار آمریکا 5% باشد، باید بابت این اختلاف نرخ بهره، روزانه 1.5 دلار به ازای هر لات استاندارد پرداخت کنید.
معامله‌گرانی که قصد نگه‌داشتن معاملات برای مدت طولانی را دارند، باید به میزان سواپ توجه کنند؛ زیرا ممکن است تأثیر قابل‌توجهی بر سود یا زیان نهایی آن‌ها داشته باشد.
نحوه محاسبه سواپ یا نرخ بهره شبانه فارکس
سواپ معمولاً توسط بروکرها به‌صورت خودکار محاسبه و اعمال می‌شود، اما معامله‌گران برای مدیریت بهتر معاملات خود باید نحوه محاسبه آن را بدانند. محاسبه سواپ به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:
- نرخ بهره ارزها: تفاوت نرخ بهره بین ارز پایه و ارز مظنه در جفت ارزی مورد معامله.
- حجم معامله و ارزش پیپ: مقدار لات معامله شده، زیرا سواپ معمولاً به‌صورت پیپ بر روی هر لات استاندارد (100,000 واحد) محاسبه می‌شود. هر چه حجم معامله بالاتر باشد، سواپ بیشتری باید پرداخت کنید.
- نوع معامله (خرید یا فروش): بسته به موقعیت، سواپ مثبت یا منفی خواهد بود.
- روزهای سه گانه (Triple Swap): در فارکس، چهارشنبه شب‌ها سواپ سه برابر محاسبه می‌شود، زیرا تسویه معاملات در بازار بین‌بانکی با دو روز تأخیر انجام می‌شود.
نرخ سواپ در روزهای چهارشنبه
در بیشتر نمادهای معاملاتی فارکس، روز چهارشنبه به عنوان روز سواپ سه برابری یا سواپ سه گانه شناخته می‌شود. با آنکه در روزهای شنبه و یکشنبه، بازار فارکس تعطیل است، اما بانک‌ها همچنان بهره معاملات باز را محاسبه می‌کنند. برای جبران این دو روز، بروکرها در روز چهارشنبه، مقدار سواپ را سه برابر حساب می‌کنند تا هزینه آخر هفته را نیز پوشش دهند.
به این پدیده “Triple Swap” گفته می‌شود که می‌تواند تأثیر زیادی بر هزینه‌های معاملاتی داشته باشد. معامله‌گرانی که نمی‌خواهند سواپ سه برابری پرداخت کنند، معمولاً قبل از پایان روز چهارشنبه معاملات خود را می‌بندند.
دقت داشته باشید که روز سواپ سه گانه برای نمادهای مختلف فارکس، متفاوت است و شما باید این موضوع را از بخش مشخصات هر نماد معاملاتی در متاتریدر بررسی کنید.
پیدا کردن سواپ یا نرخ بهره شبانه در نرم‌افزار متاتریدر
برای مشاهده سواپ در متاتریدر 4 یا 5، می‌توان از مراحل زیر استفاده کرد:
1- روی جفت‌ارزی موردنظر در مارکت واچ (Market Watch) کلیک راست کنید.
2- گزینه Specification را انتخاب کنید.
3- در صفحه باز شده، مقدار Swap Long (سواپ خرید) و Swap Short (سواپ فروش) را مشاهده کنید.
ردیف 3-days swap نیز روزی که برای این جفت ارز سواپ سه گانه اعمال می‌شود را نشان داده است که چهارشنبه است. به همین شکل باید برای سایر نمادهای معاملاتی فارکس که روی آن ترید انجام داده و معاملاتتان را بیش از یک روز باز نگه می‌دارید، بررسی دقیق هزینه سواپ داشته باشید.
همچنین، برای بررسی سواپ یک معامله باز:
به تب Trade در پنجره ترمینال بروید و در ستون Swap، مقدار سواپ اعمال‌شده بر روی معامله نمایش داده می‌شود. (گاهی این ستون به صورت پیش فرض فعال نیست و باید آن را فعال سازی کنید)
جمع بندی
سواپ یکی از مفاهیم مهم در فارکس است که می‌تواند بر سود و زیان معاملات تأثیر بگذارد. معامله‌گران باید هنگام برنامه‌ریزی استراتژی‌های معاملاتی خود، میزان سواپ را در نظر بگیرند، به‌ویژه در معاملاتی که برای چندین روز باز می‌مانند. برخی بروکرها نیز حساب‌های بدون سواپ (اسلامی) ارائه می‌دهند که در آن‌ها سواپ محاسبه نمی‌شود؛ ولی ممکن است آن را در هزینه‌های دیگر (اسپرد یا کمسیون) اعمال کنند.
