معرفی پیپ و پیپت در فارکس + نکات کلیدی

در دنیای معاملات فارکس، آگاهی از نحوه تغییرات قیمت و محاسبه سود و زیان، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پیپ (Pip) به‌عنوان کوچک‌ترین واحد اندازه‌گیری تغییرات قیمت در جفت ارزها، یکی از مهم‌ترین ابزارهایی است که معامله‌گران برای سنجش عملکرد خود از آن استفاده می‌کنند.

مفهوم پیپ نه‌تنها در تعیین میزان نوسانات قیمت کاربرد دارد، بلکه در محاسبه اسپرد، ارزش معاملات و مدیریت ریسک نیز تأثیرگذار است. در این مقاله از تیم همیار فارکس، ضمن معرفی دقیق پیپ و تفاوت آن با پیپت، نحوه محاسبه و اهمیت آن در معاملات فارکس را بررسی خواهیم کرد.

پیپ (Pip) در فارکس چیست؟

واژه «پیپ» در واقع خلاصه عبارت “Percentage in Point” یا در برخی جاها “Price Interest Point” است و معنای لغوی این عبارت «درصد در نقطه» یا «قیمت در نقطه» است اما تریدرهای بازار فارکس دقیقاً از همین واژه «پیپ» استفاده می‌کنند.

حال که با معنای «پیپ» آشنا شدیم می‌خواهیم به این سؤال پاسخ دهیم که «پیپ (Pip) در فارکس چیست؟» در معاملات فارکس، پیپ کوچک‌ترین واحد استاندارد تغییر قیمت در یک نماد معاملاتی است. از آنجا که پیپ تغییرات قیمت را نشان می‌دهد (مثلاً بین دو ارز)، معامله‌گران از پیپ برای:

1- اندازه‌گیری تغییرات قیمت

2- محاسبه اختلاف بین قیمت خرید و فروش (اسپرد)

3- تعیین سود و زیان معاملات خود استفاده می‌کنند.

نحوه عملکرد پیپ در جفت ارزها

در بازار فارکس بیشتر جفت ارزها تا چهار رقم اعشار قیمت‌گذاری می‌شوند و هر پیپ به معنای تغییر قیمت در چهارمین رقم اعشار هست؛ بنابراین، یک پیپ معادل 0001/0 تغییر قیمت است.

فرض کنید شما در حال معامله جفت ارز EUR/USD هستید. اگر قیمت بازار از 1.1600 به 1.1605 تغییر کند، این افزایش 5 پیپ خواهد بود.

اگر شما یک موقعیت خرید (Buy) در قیمت 1.1600 باز کرده باشید و بازار تا 1.1650 صعود کند و در این نقطه معامله را ببندید، شما 50 پیپ سود کرده‌اید:

1.1650 – 1.1600 = + 0.0050 (50 PIP)

اما اگر یک حد ضرر (Stop-Loss) در 1.1550 تعیین کرده باشید و بازار برخلاف انتظار شما نزول کند و قیمت از 1.1600 به 1.1550 برسد، حد ضرر شما فعال شده و شما 50 پیپ زیان متحمل می‌شوید:

1.1550 – 1.1600 =- 0.0005 (50 PIP)

نحوه عملکرد پیپ در جفت ارزهای شامل ین ژاپن

ین ژاپن یک استثنا در بازار فارکس محسوب می‌شود، زیرا جفت ارزهای آن معمولاً فقط تا دو رقم اعشار قیمت‌گذاری می‌شوند. برای محاسبه تغییرات پیپ در این جفت ارزها، باید به دومین رقم بعد از اعشار توجه کرد.

برای مثال، در جفت ارز USD/JPY، اگر قیمت از 154.01 به 154.02 تغییر کند، این حرکت یک پیپ خواهد بود. حال فرض کنید شما یک موقعیت خرید (Long) در این جفت ارز باز کرده‌اید و زمانی که قیمت به 154.51 برسد، معامله خود را می‌بندید. در این صورت، 50 پیپ سود کرده‌اید:

154.01- 154.51 =- 0.05 (50 PIP)

نحوه محاسبه ارزش پیپ و اندازه موقعیت معاملاتی

میزان سود یا زیان ناشی از هر تغییر پیپ بستگی به ارزش هر پیپ دارد. برای محاسبه ارزش یک پیپ، باید جفت ارز مورد معامله، حجم معامله و نرخ جاری (Spot Price) را بدانیم.

فرمول محاسبه ارزش پیپ برای جفت ارزهایی که تا چهار رقم اعشار قیمت‌گذاری می‌شوند:

فرض کنید یک معامله‌گر یک موقعیت خرید (Long) به ارزش ۱۰۰,۰۰۰ دلار در جفت ارز USD/CAD باز می‌کند، زمانی که نرخ آن ۱.۰۵۴۸ است. اگر نرخ USD/CAD به ۱.۰۵۶۸ افزایش یابد، تغییر قیمت ۰.۰۰۲۰ یا معادل ۲۰ پیپ خواهد بود:

0.0568- 0.0548 = – 0.0020 (20 PIP)

محاسبه ارزش پیپ در دلار آمریکا:

برای محاسبه سود معامله:

20 × 9.46 = 189.20 $

بنابراین، این معامله ۱۸۹.۲۰ دلار سود داشته است.

مثال ۲: فرض کنید معامله‌گر با حجم ۱۰,۰۰۰ دلار در جفت ارز USD/CAD وارد معامله خرید با نرخ ۱.۰۵۷۰ شود. اگر نرخ به ۱.۰۶۰۰ افزایش یابد، تغییر قیمت ۰.۰۰۳۰ یا معادل ۳۰ پیپ خواهد بود:

محاسبه ارزش هر پیپ:

محاسبه سود معامله:

30 × 9.46 = 28.20 $

بنابراین، این معامله ۲۸.۲۰ دلار سود داشته است. از آنجایی که در این مثال حجم معاملاتی کم شده و میزان پیپ تغییر کرده مقدار سود معاملاتی نیز کم شد.

تفاوت در محاسبه پیپ در حساب‌های استاندارد، مینی لات و میکرو لات

تفاوت در محاسبه پیپ در حساب‌های استاندارد، مینی لات و میکرو لات به‌صورت زیر است:

• لات استاندارد: ۱۰۰,۰۰۰ واحد از ارز پایه که به شکل 1 لات نمایش داده می‌شود → ۱۰ دلار در هر پیپ
• مینی لات: ۱۰,۰۰۰ واحد از ارز پایه که به شکل 0.1 لات نمایش داده می‌شود → ۱ دلار در هر پیپ
• میکرو لات: ۱,۰۰۰ واحد از ارز پایه که به شکل 0.01 لات نمایش داده می‌شود → ۰.۱۰ دلار در هر پیپ

نقش پیپ در محاسبه حجم معاملات (Position Size)

پیپ‌ها نه تنها برای محاسبه سود و زیان استفاده می‌شوند، بلکه در تعیین اندازه موقعیت معاملاتی یا همان حجم معاملاتی (لا سایز) نیز نقش دارند. مدیریت ریسک در معاملات فارکس اهمیت زیادی دارد. اگر یک معامله‌گر حجم معاملات خود را بیش از حد بزرگ انتخاب کند و چندین معامله زیان‌ده داشته باشد، ممکن است کل سرمایه خود را از دست بدهد. به همین دلیل، تعیین اندازه مناسب موقعیت معاملاتی ضروری است.

مراحل محاسبه حجم معاملات بر اساس پیپ

۱. تعیین میزان ریسک در هر معامله

معامله‌گر ابتدا باید مقدار سرمایه‌ای که در هر معامله حاضر به ریسک کردن است را مشخص کند. معمولاً توصیه می‌شود که ریسک در هر معامله حداکثر ۱٪ از سرمایه حساب باشد.

به عنوان مثال، اگر معامله‌گر یک حساب با موجودی ۵,۰۰۰ دلار داشته باشد و بخواهد ۱٪ از سرمایه را در هر معامله ریسک کند، میزان ریسک در هر معامله برابر خواهد بود با:

1%×5000=50 دلار

۲. تعیین حد ضرر بر اساس پیپ

معامله‌گر باید حد ضرر (Stop Loss) خود را مشخص کند. فرض کنید که معامله‌گر در جفت ارز EUR/USD موقعیت خرید (Long) در ۱.۳۶۰۰ باز کرده و حد ضرر را روی ۱.۳۵۵۰ قرار داده است.

1.3600−1.3550=50 پیپ

۳. محاسبه اندازه موقعیت بر اساس نوع لات معاملاتی

در این بخش باید از داده‌های تیتر «تفاوت در محاسبه پیپ در حساب‌های استاندارد، مینی لات و میکرو لات» کمک بگیریم. تا بتوانیم حجم معاملاتی مناسب را پیدا کنیم.

حال با توجه به این اطلاعات، معامله گر فارکس باید حجم معاملاتی‌اش را طوری انتخاب کند که در صورتی که نوسان قیمتی در خلاف جهت معامله او بود و 50 پیپ ریزش کرد، تنها 1 درصد از کل سرمایه‌اش یعنی 50 دلار ضرر کند؛ بنابراین حجم معاملاتی در این مثال 0.1 لات خواهد بود.

تفاوت پیپ و پیپت در فارکس چیست؟

به طور معمول برای نشان دادن نرخ تبدیل در نمادهای معاملاتی فارکس تا دو (برای جفت ارزهای ین) یا چهار رقم اعشار استاندارد است؛ ولی برخی از بروکرها و معامله‌گران از دقت بیشتری استفاده کرده و قیمت‌ها را تا سه یا پنج رقم اعشار نمایش می‌دهند.

در این حالت، به اعشار اضافی پس از مقدار استاندارد پیپ، «پیپت» (Pipette) یا «پوینت» (Point) گفته می‌شود.

پیپت (Pipette) چیست؟ پیپت؛ یک‌دهم پیپ

از آنجایی که هر اعشار اضافه برابر با یک‌دهم مقدار قبل از آن است، هر پیپت برابر با یک‌دهم یک پیپ در نظر گرفته می‌شود.

برای درک بهتر، به مثال زیر از جفت ارز GBP/EUR توجه کنید:

فرض کنید نرخ این جفت ارز ۱.۱۹۸۶۲ باشد. در اینجا، رقم ۲ در انتهای عدد، یک پیپت است، زیرا مقدار استاندارد پیپ چهارمین رقم اعشار (۶) محسوب می‌شود.

اگر قیمت از ۱.۱۹۸۶۲ به ۱.۱۹۸۶۳ تغییر کند، افزایش یک پیپت رخ داده است؛ بنابراین، هر ۱۰ پیپت برابر با ۱ پیپ کامل است.

اهمیت پیپت در معاملات فارکس

• استفاده از پیپت، دقت بیشتری در تعیین قیمت‌ها ایجاد کرده و به معامله‌گران امکان اجرای استراتژی‌های دقیق‌تر را می‌دهد.
• برخی از بروکرها برای کاهش اسپرد، قیمت‌ها را با پیپت نمایش می‌دهند.
• در معاملات اسکالپینگ و استراتژی‌های کوتاه‌مدت، پیپت می‌تواند نقش مهمی در تعیین نقطه ورود و خروج داشته باشد.

جمع بندی

پیپ به‌عنوان یک واحد استاندارد اندازه‌گیری تغییرات قیمت در بازار فارکس، نقشی اساسی در تحلیل معاملات دارد. آگاهی از نحوه محاسبه پیپ و تأثیر آن بر سود و زیان، به معامله‌گران کمک می‌کند تا ریسک‌های خود را بهتر مدیریت کرده و از سرمایه‌شان بهینه‌تر استفاده کنند. همچنین، تفاوت پیپ و پیپت و ارزش هر پیپ در انواع لات‌های معاملاتی، از جمله نکات کلیدی است که در تصمیم‌گیری‌های دقیق و تدوین استراتژی‌های معاملاتی مؤثر خواهد بود.